In een mini college laat hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder zien hoe de verschillende delen van ons brein geactiveerd of juist geneutraliseerd worden wanneer het over stress gaat. Het minicollege maakt een aantal zaken erg duidelijk. Het minicollege staat op mijn Facebookpagina https://www.facebook.com/SportrustenAvenhorn/

Dit is dus wat er met ons brein gebeurt bij stress. Maar wat doet het met ons lichaam?

Een beetje stress is prima, verteld Erik Scherder. Geen enkel probleem. Bij stress maakt ons lichaam het stresshormoon cortisol aan. Cortisol activeert de hippocampus en de hippocampus remt vervolgens de hypothalamus waardoor de stress wordt afgeremd.

De hippowattus? Erik Scherder legt het heel duidelijk uit. Het zijn hersengebieden die betrokken zijn bij veel functies van ons autonome zenuwstelsel.

Het autonome zenuwstelsel zorgt er bijvoorbeeld voor dat we blijven ademen en dat ons hart blijft slaan. Het bestaat uit twee delen: het sympathische deel en het parasympatische deel. Het eerste werkt als een kick-down bij het gaspedaal. Je bent ontspannen aan het rennen, vogels kijken. Plotseling komt er uit de bosjes met ontbloot gebit een grote hond grommend op je afstormen. Het sympathische zenuwstelsel laat adrenaline vrijkomen, je hartslag schiet naar boven, je ademhaling versnelt waardoor je in staat bent om binnen een fractie van een seconde sneller dan Usain Bold te lopen. Stress maakt zich van je meester. Gelukkig blijkt de hond aan een lange uitlooplijn te zitten waardoor hij op vijf centimeter van je kuiten niet verder komt. Door het oog van de naald vervolg je je weg en na enige tijd treedt het parasympatisch zenuwstelsel in werking. Je hartslag daalt weer, het adrenalineniveau neemt af en je ademhaling wordt weer normaal. Je kunt weer vogeltjes kijken.

Voor veel mensen is dit zonder dat ze daar erg in hebben, de dagelijkse realiteit. Weliswaar op een lager niveau maar de hele dag door zijn er prikkels die hen over alert en waakzaam houden. Er is een constant hoog niveau van adrenaline en cortisol, een te hoge hartslag en een te snelle ademhaling. Wanneer dit al lang zo is, ben je dit misschien normaal gaan vinden. Regelmatig zie ik bij klanten een rusthartslag van boven de 90. “Oh ja”, zeggen ze dan, “dat is nooit anders geweest hoor”.

Door die te snelle ademhaling veranderd echter de zuurbalans in je lichaam. Bij het uitademen vindt de gasuitwisseling plaats: Koolzuur verlaat het lichaam en zuurstof wordt opgenomen. Dit is de reden dat de tijd van uitademing groter moet zijn dan die van de inademing. Door te snelle ademhaling is de gasuitwisseling niet optimaal en “verzuurt” het lichaam. Er komen andere bacteriën in het lichaam die goed gedijen in een zure omgeving. Dit kan weer zorgen voor allerlei lichamelijke klachten die we niet relateren aan het verkeerd ademhalen.

Ik vraag klanten of ze een huisdier hebben, een hond of een kat. Iedereen heeft wel eens naar hun huisdier gekeken en gedacht dat die “het niet meer deed”. Geen ademhaling! Niks aan de hand. Je kat of hond haalt in rust alleen maar adem als het nodig is. Na het uitademen doen ze gewoon even niets. Precies zo zouden wij ook moeten ademen maar zijn dat door alle stress verleerd.

Erik Scherder noemt bewegen, empathisch bezig zijn, muziek maken en slapen als de zaken die stress tegengaan. Goed ademhalen hoort daar zeker bij.

PS: bekijk ook het filmpje dat Koen de Jong over zittend stressen maakte.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *